فروشگاه تخصصی دانشجویی پارس

فروشگاه تخصصی فروش فایل ها و تحقیقات دانشجویی و قطعه کدهای برنامه نویسی و ویدیو های آموزشی

اطلاعیه فروشگاه

توجه : به لطف خداوند متعادل و تلاش مضاعف و پشتیبانی خوب فایل سل سایت پارس هم اکنون به رتبه 1 در فایل سل دست پیدا کرده است توجه : دانشجویان و افرادی که قصد خرید دارند و ایمیل ندارند برای خرید میتوانند ایمیل مدیر فروشگاه را به آدرس moradi.infomail@gmail.com وارد کنند و با این ایمیل و شماره تلفن خودتون اقدام به خرید کنید و در صورت مشکل میتوانید با شماره پشتیبانی فروشگاه در تلگرام با شماره 09398634021 ارتباط برقرار کنید

تحقیق در مورد ثبت مشاهدات يا واقعه نويسي

تحقیق در مورد  ثبت مشاهدات يا واقعه نويسي

فرمت فایل:WORD(قابل ویرایش) تعداد27 صحفه

 

 

 

 

 

 

واقعه نويسي از سال 1940 بعنوان يك روش ارزيابي رفتار دانش آموزان مورد توجه مشاوران و معلمان قرار گرفته است. اساس و پايه واقعه نويسي مشاهداتي كه توسط معلم يا مشاور درباره رفتار دانش آموز بعمل مي آيد. واقعه نويسي را مي توان چنين تعريف كرد:

« واقعه نويسي عبارتست از توصيفي عيني از رفتار دانش آموز در يك موقعيت خاص محيطي و تفسيري ار رفتار بوسيله مشاهده كننده اي كه آن را ثبت كرده است و توصيه اي براي انجام عمل آينده مبتني بر آنچه كه واقع شده و تفسير آن.»[1]

واقعه نويسي را بصورت ديگري نيز تعريف كرده اند:

« واقعه نويسي را بصورت ديگري نيز تعريف كرده اند:

« واقعه نويسي ثبت نمونه هائي از رفتار بارز يا واقعه مهمي از زندگي دانش آموز است، تصويري كلامي از دانش آموز در حين عمل است ، كوشش براي تهيه تصويري كلامي از دانش آموز در لحظه اي كه واقعه اي رخ مي دهد و بالاخره شخصيتي او را آشكار ميسازد .» [2]

با توجه به تعاريفي كه از واقعه نويسي بعمل آمد و تعاريف ديگري كه در اين زمينه وجود دارد، واقعه نويسي داراي خصوصيات زير مي باشد:

- واقعه نويسي ثبت عيني و واقعي رفتار مشاهده شده است.

- واقعه نويسي بصورت خلاصه و دقيق تهيه مي شود و در هر زمان فقط توصيف يك واقعه را شامل است.

- واقعه نويسي بصورت مداوم و جامع انجام مي گيرد.

- و بالاخره واقعه نويسي توصيف كننده است.

در واقعه نويسي بعضي را عقيده بر اين است كه تعبير و تفسير رفتار مشاهده شده بايد با هر يك از فرمهاي واقعه نويسي انجام گيرد، اما اكثر متخصصان اين رشته معتقدند كه نبايد تعبير و تفسير واقعه بر اساس يك واقعه نويسي بعمل آيد. زيرا واقعه نويسي زماني معتبر و با ارزش خواهد بود كه تفسير واقعه بر اساس يك واقعه نويسي بعمل آيد. زيرا واقعه نويسي زماني معتبر و با ارزش خواهد بود كه تفسير واقعه تعبير و تفسير بر مبناي نمونه وسيعتري از الگوهاي رفتار انجام گيرد.

هدف هاي واقعه نويسي هدف هاي واقعه نويسي را مي توان بشرح زير خلاصه كرد:

- تهيه و جمع آوري اطلاعاتي كه براي تكميل پرونده تحصيلي دانش آموزان ضروري است.

- جانشين كردن مدارك و شواهد اص درباره رفتار فرد بجاي تعميم هاي مبهم و كلي از خصائص شخصيتي دانش آموز.

- ايجاد انگيزه در معلمان بمنظور جمع آوري اطلاعاتي در مورد دانش آموزان كه براي سازگاري مطلوب آنان ضروري است.

- كمك به شناخت جنبه هاي اساسي شخصيت دانش آموزان.

مشخصات يك واقعه نويسي خوب واقعه نويسي زماني بعنوان يك روش معتبر جهت شناخت و ارزيابي رفتار دانش آموز مفيد واقع مي گردد كه داراي مشخصات زير باشد:

- بايد تاريخ ، محل واقعه و وضعيتي كه واقعه در آن رخ داده است در فرم واقعه نويسي نوشته شود.

- عمل و رفتار دانش آموز ، واكنش افراد ديگري كه در واقعه بوده اند و بالاخره عكس العمل دانش آموز نسبت به واكنش ديگران توصيف شود.

- گفته هاي دانش آموز و آنچه را كه ديگران به او گفته اند بايد نقل گردد.

- حالت چهره و قيافه ، كيفيت صدا و ساير جنبه هاي بدني كه چگونگي احساس دانش آموز را نشان مي دهد بايد نوشته شود.

بديهي است در واقعه نويسي از كيفيت احساسات دانش آموز تفسيري بعمل نمي آيد ، بلكه فقط علائم و نشانه هاي اين احساسات نوشته مي شود.

- توصيف رفتار طوري است كه وقايع مهم را بوضوح نشان مي دهد و در عين حال ناقص و نارسا نيست بلكه بطور دقيق و عيني آنچه را كه اتفاق افتاره است و رفتار واقعي دانش آموز بيان مي شود تا تصويري از رفتار وي در آن موقعيت بدست آيد.

چگونگي انجام واقعه نويسي- ممكن است بعضي از معلمان اظهار كنند كه بعلت مشغله زياد فرصت مشاهده رفتار دانش آموزان و ثبت مشاهدات را ندارند. اين قبيل معلمان اگر از هدفهاي تدريس و راهنمائي و اصول آن و نيز از اهميت و ارزش واقعه نويسي در شناخت دانش آموزان آگاه باشند با علاقه اي راسختر در اين راه اقدام خواهند كرد. مواردي كه ذيلاً مورد بحث قرار مي گيرد معلمان و مشاوران را در تهيه واقعه نويسي و استفاده از مؤثر از آن مفيد واقع مي گردد:

براي ثبت وقايع از فرمهاي مختلفي استفاده مي شود. در بعضي مدارس واقعه ها را روي اوراقي مي نويسند و در پرونده تحصيلي دانش آموزان قرار مي دهند. گاهي نيز نتايج حاصل از اين اوراق بطور خلاصه در پرونده تحصيلي دانش آموزان ثبت مي شود. در برخي از مدارس فرمهاي خاصي براي اين كار وجود دارد . نمونه هائي از اين فرمها در زير ارائه شده است.

 

 

 

 

  

نام .........................................     تاريخ...............................

كلاس......................................   محل واقعه .......................

شرح واقعه

...............................................................................

...............................................................................

..............................................................................

.............................................................................

مشاهده كننده :.....

 

 

 

 

 

 

 

مشاهده كننده :.....

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نام دانش آموز.............................        كلاس ....................................

تاريخ

شرح واقعه

تفسير

 

 

 

مشاهده كننده : ....

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نام دانش آموز.............................        كلاس ....................................

تهيه شده بوسيله ...........................           براي استفاده........................

تاريخ

شرح واقعه

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

در كليه فرمها بايد نام دانش آموز ، كلاس ، تاريخ ، توصيف موقعيت، توصيف واقعه و نام مشاهده كننده گنجانده شود. در بعضي از فرمها جائي براي اظهار نظر ، پيشنهاد و تفسير مشاهه كننده پيش بيني مي گيردد. بايد دانست پيش بيني جائي براي تفسير و اظهار نظر امري اختياري است و در عين حال دليل آن نيست كه هر واقعه به تنهائي مورد تفسيري بعمل آمده باشد، بايد جدا از هم و كاملاً مشخص باشند.

مشاهده كننده بايد روزانه قسمتي از وقت خود را در ساعات تفريح و يا اوقات فراغت به نوشتن وقايع مشاهده شده اختصاص دهد. گرچه قسمتي از واقعه ممكن است بعلت گذشت زمان فراموش شود و يا تا اندازه اي تحريف گردد، با وجود اين توصيه مي شود كه مشاهده كننده واقعه نويسي را در حين وقوع انجام ندهد. معذالك بعضي از معلمان معتقدند ثبت وقايع اتفاقي بايد بمحض وقوع آن و در عين حال بدون آگاهي دانش آموز انجام گيرد.

وقايعي كه بايد ثبت شود- هر واقعه اي كه مهم بنظر مي رسد و از نظر مشاهده كننده با اهميت تلقي مي شود ، بايد ثبت گردد. واقعه نويسي بايد نمونه هاي متنوعي از رفتار دانش آموز را در موقعيت هاي مختلف مثل كلاس درس ، زمين بازي ، آزمايشگاه و غيره شامل گردد.

بديهي است معلمان نبايد تصور كنند كه واقعه نويسي فقط در مورد دانش آموزاني كه مشكلات خاصي دارند انجام مي گيرد ، بلكه واقعه نويسي بايد درباره همه دانش آموزان انجام شود. و نيز بايد بخاطر داشت كه واقعه نويسي فقط در مورد جنبه هاي غير مطلوب و منفي رفتار انجام نمي گيرد، بلكه جنبه هاي مثبت و مطلوب رفتار نيز بايد مورد توجه واقع گردد. در صورت امكان لااقل بايد در هر هفته يك واقعه نويسي در مورد هر دانش آموز تهيه شود.

گر چه در سطح دبيرستان كه يك معلم با گروههاي مختلفي از دانش آموزان سروكار دارد انجام اين امر دشوار بنظر مي رسد و شايد معلم بتواند واقعه نويسي را درباره منتخبي از دانش آموزان انجام دهد، اما در مورد معلمان دبستان كه تماس بيشتري با شاگردان يك كلاس وجود دارد اين امر كاملاً امكان پذير است.

پرسكات معتقد است در واقعه نويسي نكات زير بايد مورد توجه قرار گيرد:

بطور كلي واقعه نويسي بايد قسمت مهمي از زندگي دانش آموز را در مدرسه و اينكه در موقعيتهاي مختلف چگونه عمل مي كند شامل باشد. بعضي از دانش آموزان در بعضي از كلاسها چنان رفتار متفاوتي دارند كه در موارد ديگر بسختي مي توان آنها را باز شناخت . يك واقعه نويسي كامل بايد اين قبيل موارد را بوضوح نشان دهد.

بهمان اندازه كه آگاهي بر اموري كه مايه آزردگي خاطر دانش آموز است مهم باشد به همان اندازه نيز عواملي كه علاقه او را بر مي انگيزد در خور اهميت است، و بايد مورد توجه قرار گيرد. در يك واقعه نويسي خوب بايد نشان داده شود كه دانش آموز در هر يك از اين دو موقعيت چگونه عمل مي كند بعبارت ديگر بايد طرز عمل و رفتار او در مواردي كه كارها بر وفق مراداو است  و نيز در اوقاتي كه كارها بر وفق مراد اونيست ، توصيف گردد.

نحوه تعامل 1 دانش آموز با معلم ، مدير مدرسه ، افراد بزرگسال ديگر ، همكلاسان بزرگتر و كوچكتر از خود و نيز رفتار او هنگام مطالعه در اوقات بيكاري و يا در مواردي كه علاقه اي را دنبال مي كند همه از جمله مسائلي هستند كه بايد در واقعه نويسي مورد توجه قرار گيرند.

گاه ممكن است بجاي مطالعه درباره رفتار كلي دانش آموزان معلمان و مشاوران تصميم بگيرند رفتارهائي را كه مربوط به جنبه هاي خاصي از شخصيت دانش آموزان و يا توانائيهاي ويژه آنان است، مطالعه كنند. مثلاً ممكن است معلمان بخواهند رفتارهائي را كه نشانه توانائي رهبري و يا شركت در كارهاي گروهي است ، مورد مطالعه قرار دهند و واقعه نويسي را درباره اينگونه رفتارها انجام دهند.

بطور خلاصه واقعه نويسي زماني وسيله و روشي معتبر خواهد بود كه نمونه هاي جامعي از الگوهاي  رفتاري دانش آموز را در موقعيت هاي مختلف و تجارب زندگي وي شامل باشد.

نتايج و موارد استفاده واقعه نويسي بنظر تراكسلر 2 نتايج  و كاربرد واقعه نويسي بشرح زير است :

- واقعه نويسي توصيفهاي متعددي درباره رفتارهاي آزاد و بي قيد و بند دانش آموز در موقعيت هاي گوناگون بدست مي دهد كه معلم و مشاور را در شناخت الگوي اصلي رفتار دانش آموز و جنبه هاي اساسي شخصيت و تغييراتي كه بر اساس رشد و تكامل در وي حاصل مي شود ، ياري مي كند.

- توصيف دقيق و مشخص و واقعي شخصيت دانش آموز را جانشين تعميم مبهم و كلي از اين خصايص مي نمايد.

- توجه معلمان را از مواد درسي و گروه دانش آموزان به سوي فرد فرد آنان معطوف مي دارد.

- براي معلمان انگيزه ه اي فراهم مي آورد كه از سوابق دانش آموزان و رفتارهاي ثبت شده آنان جهت كمك به بهبود وضع دانش آموزان استفاده كنند.

- توجه معلمان را به مسائل و مشكلات بزرگتر مدرسه از طريق گردآوري سوابق دنش آموزان و درك مسائل آنان ، جلب مي كند.

- اطلاعاتي در مورد دانش آموزان در اختيار مشاور قرار مي دهد كه وي اين اطلاعات را براي شروع به مصاحبه و مشاوره هاي فردي با دانش آموزان مورد توجه قرار مي دهد زيرا نقطه شروع مصاحبه هاي فردي بايد بر اساس نيازهاي دانش آموز باشد.

- اطلاعات مهمي در اختيار دانش آموزان قرار مي دهد كه مي توانند از اين اطلاعات در امر خود ارزيابي 1 استفاده كنند. گر چه در بعضي موارد نبايد واقعه نويسي در اختيار دانش آموزان قرار گيرد، با وجود اين گاهي اگر دانش آموزان نتايجي را كه از اين واقعه ها درباره آنان بدست آمده مطالعه كنند مي توانند براي بهبود و پيشرفت وضع خود تصميمات بهتري اتخاذ نمايند.

- روابط شخصي بين مشاور و مراجع را بهبود مي بخشد زيرا دانش آموز در مي يابد كه مشاور از قبل نسبت به مسائل و مشكلات وي آگاهي دارد.

- اطلاعاتي كه از واقعه نويسي بدست مي آيد در طرح و تنظيم برنامه هاي مربوط به كمكهاي فردي به دانش آموزان مؤثر واقع مي شود و كوششهاي فعالانه آنان را در امور مربوط به حل مسائل و مشكلات و رفع موانع بر مي انگيزد.

- با مراجعه به مجموعه واقعه نويسي ها كه درباره دانش آموزان تهيه شده است مي توان به تهيه و تنظيم و تعديل برنامه هاي آموزشي مبتني بر نيازهاي دانش آموزان اقدام كرد.

- گاه نتايج بعضي از واقعه از واقعه نويسي ها نشان مي دهد كه بعضي از دانش آموزان نياز دارند عادات صحيح كار و مطالعه را بياموزند. بنا بر اين معلم و مشاور مي توانند آنان را در اين راه ياري كنند.

- مطالعه ثبت واقعه ها به معلمان جديد كمك مي كند كه دانش آموزان خود را بشناسند و نيز معلمان را در شناخت دانش آموزان تازه همراه پرونده تحصيلي آنان واقعه نويسي هائي نيز بمدرسه جديد فرستاده شده است ، ياري مي كند.

- استفاده از بيابانهاي توصيفي كه درباره رفتار دانش آموز در فرمهاي واقعه نويسي مندرج است، به مشاور و معلم كمك مي كند كه نتايج اطلاعات عيني مانند نمرات آزمونها را در مورد دانش آموزان بنحو بهتري مورد تعبير و تفسير قرار دهند.

- از روي واقعه نويسي ها مي توان ميزان دقت و اعتبار ساير وسائل و روشهاي اندازه گيري و ارزيابي را مورد بررسي قرار داد.

- وقتي كه دانش آموزاني به متخصصان و يا مراكز درماني هدايت مي شوند فرمهاي واقعه نويسي كه درباره آنان تنظيم شده است سوابق با ارزشي از وضع آنان بشمار ميرود كه متخصصان را در شناخت مسائل و كمك باين قبيل دانش آموزان ياري مي دهد.

بطور خلاصه مدير مدرسه ، مشاور و معلمان و دانش آموزان بشرح زير از واقعه نويسي استفاده مي كنند :

- معلم و مشاور از الگوي رشد و تكامل دانش آموزان اطلاعات بيشتري بدست مي آورند.

- معلم در مشاهده رفتار دانش آموز و تعبير و تفسير آن مهارت كسب مي كند و از اين روش براي شناخت دانش آموز استفاده مي كند.

- مدير مدرسه رهبري گروهي را بعهده خواهد داشت كه همگي از دانش آموزان خود شناخت كافي دارند.

- و بالاخره وقتي كه دانش آموز مي بيند مورد توجه توجه و علاقه كاركنان مدرسه است انگيزه اي براي بهبود و پيشرفت در وي بوجود مي آيد و مستقيماً از نتايج اين كوششها بهره مند مي گردد.

محدوديتهاي واقعه نويسي واقعه نويسي مانند روشهاي ديگر ارزيابي داراي محدوديتهائي است. اين محدوديتها از نظر تراكسلر بشرح زير خلاصه شده است:

- اعتبار واقعه نويسي به دقت مشاهده كننده در مشاهده رفتار و توصيف و ثبت آن بستگي دارد. اگر مشاهده درست انجام نگيرد، واقعه نويسي كوششي بي ثمر خواهد بود.

- براي بسياري از معلمان توصيف وقايع بصورت عيني يعني ، همچنانكه اتفاق افتاده است كاري دشوار است ، گر چه تمرين و ممارست در اين زمينه تا حدي مفيد واقع مي شود.

- گاهي اين خطر وجود دارد كه رفتاري را كه تحت انگيزه هاي خاص در يك موقعيت و انگيزه ها ثبت كند. در اينصورت توصيف رفتار بدون توجه به علل و انگيزه هاي آن بي اعتبار و غالباً گمراه كننده خواهد بود.

- فقط معدودي از رفتارهاي خواص و برجسته دانش آموزان را مي توان در واقعه نويسي توصيف كرد. توصيف همه رفتارها امكان پذير نيست.

- ممكن است بعضي از رفتارهاي منفي دانش آموزي در پرونده تحصيلي وي ثبت شود در حاليكه آنها رفتارهاي واقعي او نباشند بلكه بطور تصادفي و تحت تأثير انگيزه هاي خاص بروز كرده باشند. ثبت اين گونه موارد در پرونده تحصيلي دانش آموز ممكن است پيشرفت آينده او را محدود سازد . بويژه آنكه ممكن است معلمان جنبه هاي نامطلوب رفتار را بيش از جنبه هاي مطلوب آن مورد توجه قرار دهند.

- گاهي اتفاق مي افتد معلمان رفتارهائي را مشاهده كرده و ثبت مي كنند كه اصولاً رفتار عادي و معمولي دانش آموز نمي باشد.

- بهر حال انجام واقعه نويسي هم براي معلم و هم براي مشاور كاري دشوار و وقت گير است ولي بايد توجه داشت فوائدي كه برآن متربت است ارزش آن را دارد كه معلم و مشاور قسمتي از وقت خود را در اين مورد صرف نمايند.

 

 

(10-3) درجه بندي رفتار

درجه بندي رفتار يكي از فنون راهنمائي است كه براي توصيف بسياري از جنبه هاي رفتار فرد خواه از طريق خود ارزشيابي 1 و خواه از طريق ارزشيابي توسط مشاهده كنندگان تعليم ديده بكار مي رود. در اين فن رفتار مشاهده شده مورد قضاوت را ارزيابي قرار مي گيرد وموقع فرد از نظر رفتار مورد اندازه گيري روي پيوسته اي 2 كه در آن درجات مختلف رفتار مشخص شده است ، تعيين مي گردد.

مقياس درجه بندي رفتار معمولاً براي ارزيابي رفتارهائي بكار مي رود كه براي آنها وسائل اندازه گيري دقيق و عيني تهيه نشده است.

اين روش همچنين براي بررسي اعتبار ساير وسائل اندازه گيري مورد استفاده قرار مي گيرد. معلمان و مشاوران بايد بتوانند فرمهاي مختلف مقياس درجه بندي رفتار را تهيه كنند و نتايج آنها را در شناخت و راهنمائي دانش آموزان مورد استفاده قرار  دهند.

از نقطه نظر تاريخي مي توان گفت كه قبل از جنگ بين الملل اول مقياس درجه بندي رفتار براي ارزيابي جنبه هاي شخصيت توسط روانشناسان بكار مي رفت. درجنگ اول جهاني از اين روش براي درجه بندي ميزان موفقيت و كارآمدي افسران ارتش استفاده مي شد. بعد ها اين روش بطور روز افزوني در صنعت و تعليم تربيت مورد استفاده قرار گرفت و امروزه اين روش بعنوان يكي از فنون راهنمائي براي اندازه گيري جنبه هاي مختلف شخصيت دانش آموزان بكار مي رود .

خصائص مورد درجه بندي غالباً كيفي هستند مانند استقلال ، همكاري ، اعتماد نفس ، رهبري و غيره . اما درجه بندي اين خصائص كيفي ممكن است بصورت كمي انجام گيرد. به اين معني كه رفتارهاي معين فرد وسيله درجه كنندگان مختلف مانند معلمان و مشاوران روي مقياس درجه مشخص مي گردد.

اصول تهيه مقياس درجه بندي رفتار

براي آنكه اعتبار و پايائي درجه بندي رفتار افزايش يابد و نتايج آن براي شناخت وراهنمائي دانش آموز قابل اعتماد باشد، بايد در تهيه مقياسهاي درجه بندي اصول زير رعايت گردد:

- هر يك از خصائص رفتار كه مورد درجه بندي قرار مي گيرد بايد به وضوح تعريف شود. هر رفتار معين بايد براي كليه درجه بندي كنندگان معنا و مفهومي يكسان داشته باشد. در صورتيكه درجه بندي كنندگان مختلف در معنا و مفهوم رفتار مورد اندازه گيري با هم توافق نداشته باشند ممكن است تحت عنوان يك مفهوم مفاهيم متفاوتي را درجه بندي كنند. مثلا مفهوم « همكاري » از نظر يك درجه بندي كننده به معناي « توانائي سازگاري با ديگران » وبراي فرد ديگر بمعناي « اطاعت از قوانين و مقررات گروهي» باشد. كه در اينصورت تحت عنوان مفهوم همكاري دو خصيصه مختلف مورد قضاوت قرار گرفته است.

براي جلوگيري از اين امر قبل از اينكه معلمان مختلف به درجه بندي رفتار دانش آموزان اقدام كنند بايد ضمن بحث و تبادل نظر در تعريف اين رفتارها با هم توافق نمايند.

- رفتار مورد درجه بندي بايد قابل مشاهده باشد. بناراين آن دسته از رفتارهائي كه در موقعيتهاي عادي مدرسه كاملاً قابل مشاهده نيستند نبايد در مقياس درجه بندي گنجانده شوند. بلكه بيشتر به درجه بندي رفتارهائي مبادرت شود كه در موقعيتهاي معمولي مدرسه براي تمام درجه بندي كنندگان قابل مشاهده مي باشد.

- بايد درجات رفتار در مقياس درجه بندي تعريف گردند. معمولاً اين درجات بصورت پائين بالا ، ساده پيچيده ، قابل قبول غير قابل قبول و غيره تنظيم مي گردند. تعداد اين درجات بهتر است5 درجه باشد در صورتيكه تعداد درجات از 5 تا تجاوز كند ، درجه بندي كننده به سختي مي تواند رفتار مورد اندازه گيري را روي مقياس ، درجه بندي كند و چون تعداد درجات از 5 تا كمتر باشد، دقت درجه بندي كاهش مي يابد. بطور كلي بايد از بكار بردن كلماتي مانند « خيلي » ، « تا حدي »، « متوسط» و غيره كه براي درجه بندي كنندگان مختلف معاني متفاوتي دارد، خودداري شود.

- در صورتيكه يك رفتار توسط افراد بيشتري با توجه باصولي كه در فوق گفته شد درجه بندي شود نتيجه درجه بندي ثبات و پايائي بيشتري خواهد داشت.

انواع مقياس درجه بندي مقياس درجه بندي رفتار به صورت هاي مختلف تهيه مي شود كه در زير بشرح بعضي از آنها مي پردازيم:

الف- مقياس درجه بندي نموداري 1 : در اين مقياس صفت يا رفتار مورد اندازه گيري را به صورت خطي پيوسته در نظر مي گيرند و درجات مختلف آن را روي اين پيوسته با عبارات و يا جملاتي مشخص مي كنند مانند نمونه هاي زير :

تاچه اندازه آرام و بي سر و صداست ؟

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                       

آيا كاري را كه از عهده اش بر مي آيد به نحو مطلوب انجام مي دهيد؟

        

بيشتر اوقات

   

هرگز

  

بندرت

  

گاهي

   

تقريباً هميشه

     

آيا به رهبري علاقه مند است؟ 

     

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مقياس نموداري متداولترين نوع مقياس درجه بندي است. درجه بندي كننده برحسب قضاوت خود درباره ميزان و نوع رفتار مشاهده شده در درجات مختلف مقياس علامت مي گذارد.

بديهي است ضرورت ندارد كه اين علامتها درست روي درجات مشخص شده در مقياس گذاشته شود. درجه بندي كننده ممكن است علامت را بين فاصله دو درجه قرار دهد. البته اين در موردي است كه درجه بندي كننده رفتار مورد اندازه گيري را بين دو درجه تشخيص دهد.

ب- مقياس درجه بندي توصيفي :1   گاهي مشخصات رفتار و درجات آن با عبارات و جملاتي توصيف مي گردد و اين جملات به ترتيب زير هم نوشته مي شود. درجه بندي كننده هر يك از اين درجات را به دقت مطالعه مي كند و درجه اي را كه در مورد دانش آموز صادق مي داند مشخص مي سازد.

مثال : از لحاظ ميزان كار و كوشش او را چگونه درجه بندي مي كنيد؟

- تنبل است و كوشش كمي به خرج مي دهد.

- بيشتر اوقات كاري را كه شروع كرده است به پايان نمي رساند.

- كار را كه از او مي خواهند انجام مي دهد اما بيش از آن كاري نمي كند.

- بطور جدي كار مي كند و احياناً بيش آنچه كه از او خواسته شده است كوشش مي كند.

- مشتاق كار است و معمولاً بيش از آنچه كه از او انتظار دارند كار مي كند. بايد توجه داشت كه در تهيه مقياسهاي توصيفي بايد از بكار بردن كلمات و يا عبارات مبهم و پيچيده اجتناب گردد تا هر يك از درجات توصيفي از نظر درجه بندي كنند مختلف مفهوم واحدي داشته باشند.

ج- مقياس درجه بندي مبتني بر نمره گذاري1 : در اين مقياس هر يك از درجات رفتار با يك عدد مشخص مي گردد و مفهوم هر عدد تعريف مي شود مثلاً ممكن است ميزان اشتياق فرد را نسبت به فعاليت معيني بصورت 5 درجه با 5 عدد مشخص كرد. شماره 1 بمعناي « خونسرد بودن» ، شماره 2 به معناي « بندرت مشتاق بودن » شماره 3 به معناي « گاهي اشتياق داشتن » شماره 4 به مفهوم « معمولاً مشتاق بودن» و بالاخره شماره 5 به مفهوم « اشتياق شديد داشتن ، بكار رود. مانند نمونه زير :

آيا نسبت به انجام كارهاي گروهي تاچه اندازه اشتياق دارد؟

1-

2-

3-

4-

5-

يكي از امتيازات مقياس كمي آنست كه اگر رفتاري توسط چند نفر درجه بندي شود ميتوان ميانگين نمرات را حساب كرد و نتيجه را بعنوان يك ملاك عيني بكار برد.

د- مقياس درجه بندي مقايسه اي 1 : در اين نوع مقياس ،درجه بندي كننده رفتار مورد اندازه گيري هر فرد را با بقيه افراد گروه مقايسه مي كند و در اين مقايسه مشخص مي سازد كه رفتار هر فرد نسبت به ديگران پائين ، بالاتر ويا يكسان است. به اين ترتيب رتبه هر يك از افراد را در گروه بر حسب رفتار مورد نظر تعيين مي نمايد، اين روش با وجود امتيازاتي كه دارد بعلت آن كه مستلزم صرف وقت زياد از طرف درجه بندي كننده مي باشد كمتر مورد استفاده قرار مي گيرد.

خطاهاي درجه بندي رفتار درجه بندي كننده ممكن است در قضاوت خود دچار خطاهائي شود كه ذيلاً بشرح آنها مي پردازيم:

الف- خطاي هاله اي 2 : خطاي هاله اي زماني دست مي دهد كه درجه بندي كننده تحت تأثير يكي از خصائص فرد قرار گرفته و بقيه خصائص وي را با توجه به اين رفتار در حد بالا و پائين درجه بندي نمايد مثلاً معلمي ممكن است دانش آموزي را كه از نظر استعداد رياضيات در سطح بالا قرار دارد از نظر ساير رفتارها نيز در حد بالا درجه بندي كند و يا دانش آموز ديگري را كه در اين رس ضعيف است با وجود داشتن برخي صفات بارز و مطلوب از نظر اين صفات در درجات پائين قرار دهد. يكي از طرق پيشگيري از اين خطا اين است كه در هر بار يكي از صفات دانش آموز درجه بندي شود. راه ديگر آن است كه در فرم مقياس درجه بندي دو حد مطلوب و نامطلوب مقياس در تمام موارد در يك جهت قرار نگيرد و بالاخره استفاده از روش مقايسه اي كه قبلاً توضيح داده شد براي جلوگيري از اين خطا مفيد مي باشد.

ب- خطاي گرايش مركزي 1 : درجه بندي كنندگان اغلب از اينكه رفتار افراد را در درجات انتهائي درجه بندي كنند اجتناب مي ورزند آنان معمولاً تمايل دارند كه رفتار افراد را در حد  وسط درجه بندي كنند . براي پيشگيري از اين خطا مقياس درجه بندي رفتار بايد طوري تهيه گردد كه عبارات توصيفي دو حد افراط و تفريط در مقياس گنجانده نشود. راه ديگر آنست كه اين عبارات روي خط پيوسته مقياس در فاصله هاي نامساوي نوشته شود بطوريكه درجات انتهائي نسبت بهم نزديكتر بوده و درجات وسط از يكديگر فاصله بيشتر داشته باشند.

ج- خطاي نرمش و ارفاق 2 : اگر درجه بندي  كننده اي افرادي را كه رفتارشان را درجه بندي مي كند، بشناسد سعي مي كند رفتار و يا صفات آنها را بالاتر از حد متوسط قرار دهد. گيلفورد 3 توصيه مي كند كه براي كنتر اين خطا مي توان مقياسي تهيه كرد كه در آن درجاتي كه فقط داراي يك درجه نامطلوب و تعدادي از درجات مطلوب است، وجود داشته باشد.

د- خطاهاي ديگر : خطاهاي ديگري كه در اين مورد به آنها اشاره شده است بشرح زير خلاصه مي شود:

- خطاي تقريب 1 : هرگاه فواصل درجات در مقياس درجه بندي رفتار خيلي كم باشد درجه بندي كننده كه نمي تواند دقيقاً تفاوتها را تشخيص دهد بطور تقريبي رفتار فرد را با يكي از درجات مشخص مي سازد.

- خطاي تناقص 2: مفهوم خطاي تناقض آنست كه درجه بندي كننده رفتار فرد را در جهتي مخالف آنچه كه خود ازآن رفتار ادراكي دارد قرار مي دهد. مثلاً كسي كه خود در وقت شناسي بسيار دقيق است ممكن است دانش آموزي را كه گاهي دير به مدرسه مي آيد بعنوان فردي بي بند و بار و بدون توجه به مقررات درجه بندي كند.

- خطاي منطقي 3 : منظور از خطاي منطقي آنست كه چون كلمات و عباراتي كه براي توصيف درجات رفتار بكار مي رود از نظر درجه بندي كنندگان معنا و مفهوم واحدي ندارد ممكن است سبب اشتباه يا خطاي درجه بندي شود مثلاً ممكن است در ذهن يك معلم مفهوم « مؤدب» با مفهوم « ساكت بودن در كلاس» يكي باشد. در اينصورت دانش آموزي را كه در كلاس ساكت مي نشيند بعنوان فردي مؤدب درجه بندي نمايد.

براي پيشگيري از اين خطاها تربيت درجه بندي كنندگان و استفاده از مقياسهاي دقيق و تعريف روشن رفتارها  و درجات آن اهميت به سزائي دارد.

كاربرد مقياس درجه بندي رفتار درجه بندي رفتار براي خود ارزيابي در مورد علائق و ميزان سازگاري فرد بكار مي رود و اين يكي از موارد مهمي است كه در تعليم و تربيت مورد استفاده قرار مي گيرد . يكي ديگر از كاربرد مقياس درجه بندي رفتار آنست كه اين روش بعنوان ملاكي براي بررسي اعتبار ساير وسائل اندازه گيري استفاده مي شود. معلمان و مشاوران براي ارزيابي رفتارهاي دانش موزان و جنبه هاي مختلف شخصيت آنان مي توانند از مقياس ها و قضاوت و درجه بندي رفتار دقت كافي مبذول گردد و اصولي كه در اين بحث به آنها اشاره شد مراعات شود از طريق مقياس درجه بندي اطلاعات مفيدي در شناخت دانش آموزان در اختيار كاركنان راهنمائي قرار مي گيرد.

در صورتيكه ازدانش آموز بخواهند كه رفتار خود را از روي يك مقياس درجه بندي كند علاوه بر آنكه اطلاعات مفيدي درباره اش در اختيار معلم و مشاور مي گذارد شخصاً نيز به تأمل و تفكر درباره رفتار خود مي پردازد كه او را در خود شناسي ياري مي كند.

اما بايد دانست كه درجه بندي رفتار نيز مانند ساير فنون راهنمائي داراي محدوديتهائي است و نبايد تصور كرد كه نتايج حاصل از آن كاملاً بي عيب و خالي از هر نوع خطاست. چون اساس و پايه درجه بندي رفتار بر مشاهده رفتار و يا واقعه نويسي با دقت كافي و با رعايت اصول  علمي انجام نگيرد نتايج درجه بندي رفتار گمراه كننده خواهد بود.

در تعبير و تفسير مقياس درجه بندي رفتار بايد اولاً بمحدوديتهاي آن بويژه خطاهاي درجه بندي توجه گردد. ثانياً نتايج اين مقياسها بايد با توجه به اطلاعات ديگري كه از فنون ديگر بدست مي آيد تفسير شود. ثانياً در تفسير آنها بايد جانب حزم و احتياط مراعات گردد . بعلاوه اگر نظرات تمام و يا اغلب درجه بندي كنندگان در مورد رفتار دانش آموزي تقريباً يكسان باشد نتيجه حاصل اطمينان پخش تر است تا اينكه نظرات كاملاً متفاوتي اظهار كرده باشند. در صورت اخير مي توان نتيجه گرفت كه احتمالاً شرايط درجه بندي فراهم نبوده و اصول آن مراعات نشده است. لذا بايد براي شناخت دانش آموز از فنون ديگر استفاده شود.

 



پرداخت اینترنتی - دانلود سریع - اطمینان از خرید

پرداخت هزینه و دریافت فایل

مبلغ قابل پرداخت 11,000 تومان
نمایش لینک دانلود پس از پرداخت هزینه
ایمیل
موبایل
کمک به هزینه درمان بیماران سرطانی

درصورتیکه برای خرید اینترنتی نیاز به راهنمایی دارید اینجا کلیک کنید


فایل هایی که پس از پرداخت می توانید دانلود کنید

نام فایلحجم فایل
100-file-word_2_878132_3192.zip3.6 MB